Lütfi Şahin ve Edebiyat

 

LÜTFİ ŞAHİN'İN YENİ ESERİ OSMANLI'NIN KANLI TARİHİ (OSMANLI'NIN GÖZYAŞLARI) Nİ KİTAPÇILARDAN TEMİN EDEBİLİRSİNİZ.

Canlı ve cansız varlıkları, duygu, düşünceleri ve kavramları anlatmak için kullanılan sözcüklere isim (ad) denir.

ÖRNEK: Masa, sıra, sandalye, Ahmet, Salih, İstanbul, Türkiye...

İsimler, anlamları yönünden üç kısımda incelenir.

İSİM ÇEŞİTLERİ

A. ANLAMLARINA GÖRE
(1)Varlıklara Verilişlerine Göre
(a) Özel Adlar
Evrendeki bir tek varlığı gösteren, her yönüyle bir benzeri daha bulunmayan varlıkları anlatan adlara özel adlar denir.
ÖRNEKLER: Türkiye, Konya, Samet, Fazıl...
(b) Cins Adlar
Aynı türden varlıkların tümünü birden gösteren adlardır.
NOT: Bir tür adı genel anlamda kullanıldığında türü oluşturan varlıkların tamamını anlatır.
ÖRNEKLER: Masalara fazla yaslanma. (Bütün masaları gösterir.)
Kitap insanın en yakın arkadaşıdır. (Tüm kitapları gösterir.)

NOT:Bir tür adı, bazen o türün yalnızca bir veya birkaçını gösterir.
ÖRNEKLER: Kedi karnını doyuruyordu. (Tek bir kediyi gösteriyor.)
Kitap, Kurtuluş Savaşı yıllarını konu ediyordu. (Bir tek kitabı gösterir.)

NOT: Dünya, güneş, ay” sözcükleri gökbilim terimi olarak kullanılırsa özel ad anlamı kazanır.
ÖRNEKLER: Dünya, Güneş’ in uydusudur; Ay’ da Dünya’ nın. ( Özel ad )
Pencereden içeri güneş girdi. ( Tür adı )

(2) Varlıkların Oluşlarına Göre
(a) Somut Adlar
Beş duyu organından en az biriyle algılanabilen varlık, nesne, ve kavramları göstermeye yarayan adlardır.
ÖRNEKLER: Masa, sıra, sandalye gibi.
(b) Soyut Adlar
Duyu organları yoluyla algılanamayan; fakat zihinde var olan kavramları göstermeye yarayan adlardır.
ÖRNEKLER: Sevgi, öfke, akıl gibi.
(c) İş ve Eylem Adları
Bir eylemden mastar ekiyle (-ma, -me, -mak, -mek; -ış, -iş, -uş, -üş) ekleriyle türetilen ve eylem anlamlarını koruyan adlardır. Bu adlara “isimfiil ve adeylem” de denir.
ÖRNEKLER: Yemek yemek.

(3) Varlıkların Sayılarına Göre
(a) Tekil Adlar
Çoğul eki almamış, aynı türden bir tek varlığı gösteren adlardır.
ÖRNEKLER: Kedi, köpek, sandalye gibi.
(b)Çoğul Adlar
Aynı türden birçok varlığı gösteren adlardır. Adlar “ –ler, -lar” çoğul ekiyle çoğullanabilir.
ÖRNEKLER: Masalar, sıralar, köpekler gibi.
(b)Topluluk Adları
Biçimce tekil oldukları halde anlamca çoğul olan adlardır.
Uyarı: Topluluk Adları da cins adları gibi çoğullanabilir.
ÖRNEKLER: Ordu, sınıf, toplum gibi.

NOT: Kimi kullanımlarda yer ve bina adları ad aktarması yoluyla topluluk adı anlamı kazanır. Bunlar topluluk adı olmayıp, ad aktarması yoluyla topluluk adı anlamı kazanan adlar olarak anılır.
ÖRNEKLER: Okul, yarın konsere gidecek.
Meclis, gelecek hafta toplanıyor.

b. YAPILARINA GÖRE ADLAR

(1) Basit İsim
Yapım eki almamış, kök halindeki isimlere basit isimler denir.
NOT:Basit isimler genellikle tek hecelidirler. ( kuş, dal, at, süt)
NOT: İki heceli basit isimlerin sayısı da çoktur. (tabak, çatal)
NOT: Üç heceli basit isimler azdır.( kurbağa, kelebek, tencere)

(2) Türemiş İsim
İsim veya fiil kök ve gövdelerine tapım eki getirilerek meydana getirilen isimlerdir.
(a) İsimden Türemiş İsimler
İsim kök ya da gövdelerine yapım eki getirilmesiyle türetilir.
ÖRNEKLER: Çocuk-luk , öğren-ci, göz-lük
(b) Sıfattan Türemiş İsimler
Sıfat kök veya gövdelerine –lik ekinin getirilmesiyle sıfattan türemiş isim yapılır.
ÖRNEKLER: Sarı-lık, bozuk-luk
(c) Fiilden Türemiş İsimler
Fiil kök veya gövdelerine yapım eki getirilerek türetilir.
ÖRNEKLER: Yaz-gı, duy-gu
(d) Yansımadan Türemiş İsimler
Tabiattaki sesleri yansılama yoluyla meydana gelmiş isimlerdir. Yansıma köklerine –(i)l ya da –(ı)r eklerinden biri, ardından da –tı, -ti eklerinin getirilmesiyle yapılır.

(3) Birleşik İsim
İki veya daha fazla kelimenin yeni anlam verecek biçimde bir araya gelerek, birleşip kaynaşmasından meydana gelen isimlere denir.
Örnek: Ayakkabı, gecekondu, babaanne, Hanımeli
NOT:Birleşik isimler ayrı yazılırlarsa kelimeler kendi anlamlarını ifade eder.
(LÜTFİ ŞAHİN)

30/07/2014 2:43
Canlılar ve canlıların sistematiği ile uğraşan bilim dalına biyoloji adı verilmektedir.Biyoloji canlılarla ve canlıların özellikleri ile ilgili konulara eğildiği gibi onların taksonomik sınıflandırmaları ile de uğraşmaktadır.Taksonomik adını veriyorum,çünkü bu sınıflandırma basit düzeyde olmayıp,canlıların bütün özellikleri sınıflandırma içerisinde kullanılmaktadır.

Biyoloji kelimesi,bios ve logi kelimelerinin bir araya gelmesi sonucu oluşup,canlı bilimi manasına gelmektedir.Canlıları işleyen biyoloji bilimi kendi içerisinde bir çok alt bölüme ayrılmaktadır.Bunların bazıları şöyledir;botanik-bitkiler ile uğraşır,zooloji-hayvanlar ile uğraşır,farmakoloji-ilaç bilimi,fizyoloji-canlıların sıvılar bütünü ile uğraşır,biyokimya-canlıların moleküler yapısı ile uğraşır,genetik-canlıların genleri ile uğraşır…Daha bu sınıflandırmayı yüzler ve binler ile ifade etmek mümkündür…

Ben burada mikrobiyoloji adı verilen ve mikroorganizmalar ile uğraşan bilim dalının bir alt uğraşı olan bakteriler üzerine yoğunlaşmak istiyorum.Gözle görülemeyen bakteriler,canlıların sınıflandırılmasında ve canlıların yaşam tarzlarında önemli role sahip birer etken canlı gruplarıdır.

Bakterilerin bir tip sınıflandırılmasında faydalı olanlar ,zararlı olanlar ve herhangi bir etkisi olmayanlar diye sınıflandırılabilir.Lactobacillus bulgaricus gibi yoğurdun oluşmasını sağlayan faydalı bakteriler yanında,clostridium perfringes gibi gazlı kangrene neden olan zararlı bakterilerde mevcuttur.Birde bulunduğu yere göre faydası yada zararı olmayan eshrechia sp türleri vardır.Bunların bazı sujlarının ne faydası ve nede zararı vardır.

Bakteriler biçimlerine göre ise 4 sınıfa ayrılmaktadır.Bunlar koklar,basiller,vibriolar ve spiraller şeklindedir.Bunların içerisinde koklarda kendi arasında üçe ayrılmaktadır.Tek tek bulunanlar(monokoklar),ikişer gruplar halinde bulunanlar(dikoklar) ve çoğu bir grup oluşturarak bulunanlar(streptokoklar) şeklinde bir sınıflandırma yapılabilmektedir.

Bakteriler solunum durumlarına göre ise 4 grupta incelenebilir…Bunlar zorunlu aerob,zorunlu anaerob,fakultatif anaeroblar ve aerotoleran anaeroblardır.Bunların bir kısmı sadece oksijenli ortamda,bir kısmı sadece oksijensiz ortamda ,bir kısmı her iki ortamda bir kısmı ise belli oranda oksijenli ortamda yaşayabilmektedir.

Bakteriler yapılarındaki duvara görede ikiye ayrılmaktadır.Bunlar ise gram negatif bakteriler ve gram pozitif bakteriler diye sınıflandırma oluşturulmasına neden olmaktadır.Bu sınıflanırmaya ise duvarın yapısında bulunan peptidoglikana bağlı olarak gidilmektedir.Gram pozitiflerde bu kısım kalın,gram negatiflerde incedir.

Ancak bakteriler bu kadar kısa biçimde anlatılamaz,konu ile ilgili milyonlarca makalenin olduğu göz önüne alınırsa, benim deryaya bir damla bıraktığım açığa çıkar…


LÜTFİ ŞAHİN

Mikrobiyoloji bilimi,biyoloji biliminin alt kategorisi içerisinde yer alıp,genel olarak mikroorganizmalar ve bunların işlevleri üzerinde inceleme yapmaktadır.Mikroorganizmaları,sınıflandırmada bir çok yöntem ve teknik kullanılmaktadır.Nasıl ki,biyolojinin sistematiği düzenlenirken yakın akrabalık düzeyindeki canlılar aynı kategorinin içerisine alınıyor;biyolojinin bir alt dalı olan mikrobiyoloji dalında da ayırım yakın akrabalık ilişkilendirilmesine dayanılarak yapılmaktadır.

Tibbi olarak önem taşıyan mikroorganizmalar ise,tıbbi mikrobiyoloji adı altında ayrı bir inceleme sahası içerisinde incelemeye tabi tutulmaktadır.Bu sınıflandırma yapılırken mikroorganizmaların şekilleri,patojen özellikleri,ürettikleri enzimler,ürettikleri toksinler,hangi antibiyotikleri duyarlı oldukları,nerede hastalık yaptıkları gibi özellikler göz önünde bulundurulmaktadır.

Bu bakteri grupları içerisinde önemli bir yere sahip olan staphylococcus cinsi bakteriler genel olarak katalaz pozitif bakterilerdir.Laboratuvar incelemelerinde üzüm salkımı gibi bir görünüme sahip oldukları tespit edilmiştir.Bu tespit yapılırken,aynı zamanda bu bakterilerin yuvarlak şekilli oldukları,yani coccus oldukları tespit edilmiştir.

Bu bakteri grubu içerisinde en önemli bakteri staphlococcus aureus türü bakteridir.Bu bakterinin neden olduğu en önemli hastalıklardan birisi follikülit olup,bu durumun ilerlemiş şekilleri fronkül ve karbunkül şeklinde adlandırılmaktadır.Bu tür bakterinin neden olduğu bir başka hastalık tipi ise arpacıktır.Menenjit etkenide olan bu bakteri türü aynı zamanda bakteriyel endokarditin en önemli etkenidir.

Bir başka tür olan staphylococcus epidermidis ise daha çok yaşlılarda idrar yolu enfeksiyonuna yol açar.Deri ve mukozanın normal florası olan bu bakteri türü diyaliz hastalığı olan hastalarda peritonit sebebidir.Bunların yanı sıra dental girişimlerden sonra subakut endokardite de neden olmaktadır.

Bir başka tür olan staphylococcus saprophyticus ise adölesan kızlarda üriner enfeksiyona neden olmaktadır.

Bu bakteri grubunun ürettiği enzimler içerinde clumping faktör,hyaluronidaz,penisillinaz,stafilokinaz,lipaz,nükleaz ve slime faktör enzimleri sayılabilir.

Ürettikleri toksinler içerisinde ise enterotoksin,pirojenik toksin,eksfoliatif toksin,panton valentine toksini ve hemolizinler yer almaktadır.

Bu tip bakteriler daha çok hastane çalışanlarında bulunmaktadır.Ellerin çokca sabunlanması önerilmektedir.

Bir başka yazımda buluşmak üzere…

LÜTFİ ŞAHİN